تله كابین ها، وسیله كوه خواری هستند

تله كابین ها، وسیله كوه خواری هستند خشکشوئی آنلاین: در کشوری که تنوع ذاتی طبیعت، در کنار میراث فرهنگی غنی، می تواند بزرگ ترین جاذبه ی گردشگری باشد، عده ای فرصت طلب با ترویج «گردشگری ماشینی» ادعای ایجاد جاذبه دارند، در صورتیکه میراث های طبیعی ایران بی هزینه و فقط با حفاظت می توانند درآمدی پایدار و فراوان برای کشور فراهم سازند.



یکی از انواع گردشگری ماشینی، کشیدن خط های بالابر یا تله کابین است که همراه با آن، راه اندازی رستوران و جاده کشی و شکل های گوناگون دیگر از تغییر کاربری زمین پیش می آید.
کوه ها مهم ترین بخش از پهنه های طبیعت یا منابع طبیعی ما هستند که تولید و تامین آب و بسیاری نعمت های دیگر کشور را برعهده دارند. زمین خواران با گران و کمیاب شدن زمین در عرصه های شهری و روستایی، روی به منابع طبیعیِ دست نخورده آورده اند که دارایی عمومی، مشترک، و میان نسلی ملت محسوب می شود. ساخت تله کابین در دو سه دهه ی اخیر به توجیه زیرکانه ای بدل شده که زمین خواران و جویندگان ثروت های بی دردسر با توسل به آن دارایی های مشترک ملی را بدل به ثروت شخصی می کنند.
در موضوع راه اندازی تله کابین در نقاط مختلف کشور، تا کنون چندین مورد تخلف یا بی اعتنایی به ارزش های طبیعی و فرهنگی ثبت شده است. برای مثال می توان به تله کابین زیارت اشاره نمود که شهرداری گرگان قبل از گرفتن مجوز از اداره ی منابع طبیعی، عملیاتی را شروع کرد و آگهی های مبادرت به تأسیس را (به احتمال زیاد برای بالا بردن قیمتِ زمین های بالادست) در سطح شهر پخش کرد(۱). چندتایی از این تخلف ها هم بعد از اعتراض دوستداران طبیعت و میراث فرهنگی کشور، به قول معروف «ماست مالی» شده(!) به این معنا که مجوزهای لازم مانند مجوزهای سازمان میراث فرهنگی، محیط زیست، منابع طبیعی، یا شورای عالی معماری در یک روند مشکوک و بعد از شروع عملیات راه اندازی گرفته شده است. تله کابین گنج نامه نمونه ی قدیمی تر این رفتار است؛ پایه های تله کابین در حریم کتیبه های تاریخی و بی مثال گنج نامه زده شد و بعد از پیگیری های توانفرسای دوستداران فرهنگ کشور، پایه ها فقط چند ده متر جابجا شد و ظاهراً مجوز قانونی گرفته شد. واقعیت اما این است که آن محوطه ی تاریخی، و طبیعت باارزش منطقه به شدت لطمه دید. همین طور می توان به تله کابین طاق بستان کرمانشاه اشاره نمود که سازمان میراث فرهنگی با آن مخالف بوده، اما با اندکی جابجا کردن مسیر، مدیرعامل سازمانِ دست اندرکار تله کابین گفته: «توقع داریم میراث فرهنگی سنگ اندازی برسرراه سرمایه گذاران این پروژه را کنار بگذارد و نسبت به این پروژه احساسی عمل نکند چونکه مردم استان بیست سال است منتظر اجرای این پروژه هستند.»(۲) یعنی برای پروژه ای که از بیست سال پیش سازمان میراث فرهنگی با آن مخالف بوده، به هر ترتیب مجوز را می گیرند. آقایان به شیوه های مختلفی یک جور سلیقه سازی پرایراد را هم دامن می زنند و آنرا «خواست مردم» وانمود می کنند.
نکته ی تأمل برانگیز، همراهی سازمان جنگل ها و مراتع با سازندگان تله کابین در چند مورد است. دراین زمینه می توان به تله کابین کبودوال در استان گلستان اشاره نمود که شورای معماری و شهرسازی به سبب قرار گرفتن آن در محدوده ی جنگلی ثبت شده بعنوان میراث جهانی با آن مخالفت کرد، اما مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری گلستان در نامه به فرماندار علی آباد کتول گفته بود که «به طور جدی پیگیر... گرفتن مجوز اجرای پروژه »است!(۳) نمونه ی دیگر، تله کابین امین آباد فیروزکوه است که طرحی عظیم و پرساخت وساز در یک ذخیره گاه جنگلیِ بی مثال استان تهران است، ریخته شد و بعد اداره ی منابع طبیعی نه فقط برای این عمل غیرقانونی مجوز صادر کرد، بلکه حتی ادعا کرد که ساخت وساز در محدوده ی ذخیره گاه صورت نگرفته است. در این طرح، قرار بوده که تله کابین، هتل، بیمارستان، پارک آبی، مجتمع تفریحی ورزش های زمستانی و آبی ایجاد شود(۴)! پیدا است که نقشه ای وسیع برای تصاحب یکی از ذخیره گاه های باارزش طبیعی، و بوسیله آن دستیابی به تسهیلات بانکی و منابع مالی دیگر مورد نظر طراحان پروژه بوده است.
غم انگیز آن که سازمان حفاظت محیط زیست هم در مواردی با سازندگان تله کابین همراهی کرده است. نمونه ی تراژیک این مقوله، حضور خانم ابتکار رئیس سازمان و آقای دبیری معاون محیط طبیعی سازمان در مراسم شروع باردیگر ی عملیات ساخت تله کابین خبر در محدوده ی «پارک ملی خبر» در بهمن ماه ۱۳۹۵ است. در این طرح عظیم، ساخت وسازهای زیادی از هتل و کمپ و امکانات گردشگری هوایی و... در نظر گرفته شده است.
طرح های تله کابین در چند مورد، با فسادهای بزرگ مالی همراه بوده و مفسدان اقتصادی پیگیر آن بوده اند. از این دست طرح ها که با اتکا به تملک منابع ملی، وثیقه گذاری مشکوک در بانک ها، و استفاده ی غیرمتعارف از اعتبارات دولتی اجرا می شود، می توان به تله کابین های درفک و لنگرود اشاره نمود. این دو طرح را مجموعه ی اقتصادی مه آفرید امیرخسروی (معروف به امیرمنصور آریا، اعدام شده در سال ۱۳۹۳) که با «اختلاس سه هزار میلیارد تومانی» و تملک مشکوک ده ها کارخانه و شرکت مشهور شد، آغاز کرد. تله کابین درفک، بلندترین قله ی گیلان را که گنجینه ی بی مانندی از گونه های مختلف جنگل هیرکانی و حیات وحش، یکی از آبخیزهای مهم سفیدرود، همین طور محل میراث های فرهنگی باارزش و یک روش معیشت کهن بومی بوده، نشانه گرفت. تصرف بخش های مهمی از منطقه ی حفاظت شده ی سیاه رودبار و نیز مراتع و سرچشمه ها در همان مراحل نخست، مخالفت گسترده ی خیلی از بهره برداران سنتی منطقه را برانگیخت؛ خوشبختانه این طرح متوقف شده است. تله کابین لنگرود را هم که پایه هایش روی تالاب باارزش کیاکلایه گذاشته شد و با ساخت وساز بسیار سنگین در عرصه های جنگلی در حال پیشرفت است، یکی از شرکت های وابسته به امیرمنصور آریا راه اندازی کرده است.
بی اعتنایی به میراث های فرهنگی و طبیعی، روش متداول دست اندرکاران تله کابین ها است. نمونه ای دیگر که می توان از آن نام برد، «پروژه ی بام کرمان» است که در محدوده ی بسیار باارزش کوه شیوشگان (کوه صاحب الزمان) در حال اجراست. مقرر است در این کوه که دربرگیرنده ی مجموعه ای بی مثال از آثار کهن و شایسته ی قرار گرفتن در لیست میراث های بشری است، تله کابین و هتل و خوراکخانه و مجتمع تجاری ساخته شود.
گذشته از طرح های مختلف تله کابین که در گوشه و کنار کشور در حال تجاوز به کوه ها هستند، تله کابین های قدیمی تر هم بیکار ننشسته و دامنه ی تصرف های خودرا گسترش می دهند؛ تله کابین گنج نامه هر چند وقت یک دفعه، مبادرت به جاده کشی، تعریض جاده های موجود، و توسعه ی ساختمان هایش می کند. تله کابین توچال هم ساخت وسازهایش را گسترش داده و در نظر دارد که یک خط دیگر تا قله بکشد. این در حالیست که این تله کابین، سبب ورود بی ضابطه و انبوه توریست به کوهستان شده و عامل افزایش برداشت گیاهان توچال، فرسایش خاک منطقه، و بیشتر شدن حادثه های مرگبار است.
خوشبختانه، اخیراً قوه ی قضاییه برخوردهای بجایی با زمین خواران داشته و امید می رود با دست اندرکاران تله کابین ها که بهترین بخش های طبیعت ایران را نشانه گرفته اند نیز قاطعانه برخورد کند. در این شرایط، پیگیری سازمان های مردم نهاد و همکاری ایشان با قوه ی قضاییه می تواند جلوی خیلی از طرح های مخرب را بگیرد.

پی نوشت
* مدیر گروه دیده بان کوهستانِ انجمن کوه نوردان ایران
۱) اقتصاد آنلاین، ۱۵/۱۰/۱۳۹۵
۲) خبرگزاری مهر، ۱۰/۴/۹۹
۳) خبرگزاری مهر، ۲۱/۴/۱۳۹۹
۴) خبرگزاری مشرق نیوز، ۲/۵/۱۳۹۷
۴۷۲۳۲


منبع:

1399/10/30
11:07:38
0.0 / 5
361
تگهای خبر: آب , اقتصاد , توسعه , تولید
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب
نظر شما در مورد این مطلب
نام:
ایمیل:
نظر:
سوال:
= ۷ بعلاوه ۳
خشک شوئی آنلاین

laundrybox.ir - حقوق مادی و معنوی سایت خشكشوئی آنلاین محفوظ است

خشكشوئی آنلاین

سفارش خشکشویی آنلاین