بهناز بهروزفر ماما در گفتگو با خبرنگار مهر، به بررسی علل ایجاد «سندرم تونل کارپال» (بی حسی و گزگز دست ها)، روشهای تشخیص، مدیریت درد و پیش گیری از عوارض بعد از زایمان پرداخت و اظهار داشت: درک صحیح از مکانیسم فشار بر اعصاب دست، کلید مدیریت موثر این مشکل شایع در دوران حاملگی است.
وی به تبیین چرایی شایع بودن این عارضه پرداخت و بیان داشت: خیلی از مادران تصور می کنند بی حسی انگشتان (به ویژه شست، اشاره و انگشت وسط) ناشی از کمبود ویتامین B۱۲ یا سایر ریزمغذی هاست اما حقیقت علمی اینست که علت اصلی، تجمع مایعات بدن در دوران حاملگی است.
این ماما اضافه کرد: این مایعات اضافی در بافت ها جمع شده و فشار هیدروستاتیک را بر روی اعصاب مچ دست، بخصوص «عصب مدیان»، می افزایند. این فشار موجب ایجاد حالتی شبیه به «سندرم تونل کارپال» می شود.
وی افزود: وقتی عصب تحت فشار قرار می گیرد، سیگنال های حسی مختل شده و مادر احساس گزگز، سوزن سوزن شدن یا بی حسی می کند. بنابراین، ریشه مشکل فیزیولوژیک است و نه لزوماً تغذیه ای.
تفاوت بی حسی معمولی با سندرم تونل کارپال بالینی
بهروزفر در مورد تمایز بین علایم خفیف و بیماری نیازمند درمان توضیح داد: بی حسی های موقتی که با تغییر وضعیت دست یا تکان دادن انگشتان مرتفع می شوند، معمولا بخشی از تغییرات طبیعی حاملگی هستند. اما اگر فرد احساس کند انگشتانش را «سر می کند» یا خواب آلودگی شدید و مداوم در دست ها وجود دارد که با استراحت برطرف نمی گردد، نشانه فشار جدی تر بر عصب است.
وی اضافه کرد: در چنین مواردی، برای تعیین شدت لطمه عصبی، امکان دارد احتیاج به انجام نوار عصب و عضله (EMG) باشد. در موارد خیلی نادر و شدید که فشار عصبی با درمان های محافظتی کنترل نشود، مداخلات تخصصی تری درنظر گرفته می شود.
تأثیر وضعیت خواب و کارهای روزمره بر تشدید علائم
این ماما با تکیه بر نقش سبک زندگی، مواردی را به عنوان عوامل تشدیدکننده برشمرد و اظهار داشت: خوابیدن با دست های خمیده (مچ دست بسمت بالا یا پایین) یا قرار دادن دست زیر سر و صورت، فشار را بر کانال تونل کارپال افزایش داده و علایم را در بامداد ها بدتر می کند.
وی اضافه کرد: استفاده طولانی مدت از کامپیوتر یا گوشی موبایل که احتیاج به خم شدن مداوم مچ دست دارد، از مهم ترین عوامل تشدید درد و بی حسی است.
راهکارهای درمانی و مدیریت درد
بهروزفر برای کنترل علایم و کاهش فشار روی عصب، راهکارهای عملی را پیشنهاد نمود و اظهار داشت: استفاده از آتل مچ دست، بخصوص در شب ها، می تواند با ثابت نگه داشتن مچ در وضعیت خنثی و ممانعت از خم شدن ناخواسته، فشار را از روی عصب بردارد. در عین حال، اثربخشی آتل بستگی بشدت فشار عصبی دارد که با نوار عصب مشخص می شود.
وی اضافه کرد: بر خلاف تصور رایج که از کمپرس سرد برای التهاب استفاده می شود، سفارش می شود در موارد تورم و درد ناشی از بارداری، از کمپرس گرم استفاده گردد. گرما موجب بهبود جریان خون رسانی به ناحیه مچ دست، شل شدن عضلات و تسکین درد می شود. همینطور انجام حرکات کششی ملایم و مکرر برای مچ دست و انگشتان می تواند به کاهش فشار روی عصب کمک نماید و گردش خون را بهبود بخشد.
پیشگیری از عوارض بعد از زایمان
این ماما اخطار داد که مشکل با زایمان پایان نمی یابد و اضافه کرد: خیلی از مادران بعد از زایمان نیز گرفتار عود علایم می شوند. دلیل اصلی، نگهداری طولانی مدت از نوزاد در آغوش است. وضعیت های تکراری و فشار بر مچ دست هنگام شیردهی یا بغل کردن نوزاد، می تواند عصب را مجدداً تحت فشار قرار دهد. من خود دو مورد از این نوع مشکلات را تجربه کرده ام و بر اهمیت توجه به ارگونومی در نگهداری از نوزاد تاکید می کنم.
چه زمانی باید نگران شد و به پزشک رجوع کرد؟
بهروزفر در آخر تاکید کرد که اگر بی حسی با درد شدید همراه شود، یا اگر مادر توانایی حرکت دادن انگشتان خویش را از دست بدهد، یا اگر بی حسی مداوم باشد و با تغییر وضعیت برطرف نشود، باید حتما به متخصص مغز و اعصاب یا ارتوپد رجوع کند تا از عدم وجود لطمه عصبی جدی اطمینان حاصل شود و درمان های تخصصی تری در صورت نیاز شروع گردد.
بطور خلاصه بهناز بهروزفر ماما در گفتگو با گزارشگر مهر، به بررسی علل ایجاد سندرم تونل کارپال (بی حسی و گزگز دست ها)، روشهای تشخیص، مدیریت درد و پیش گیری از عوارض پس از زایمان پرداخت و عنوان کرد: درک صحیح از مکانیسم فشار بر اعصاب دست، کلید مدیریت موثر این مشکل شایع در دوران حاملگی است. وی به تبیین چرایی شایع بودن این عارضه پرداخت و بیان داشت: بسیاری از مادران تصور می کنند بی حسی انگشتان (به ویژه شست، اشاره و انگشت وسط) ناشی از کمبود ویتامین B۱۲ یا سایر ریزمغذی هاست اما حقیقت علمی این است که علت اصلی، تجمع مایعات بدن در دوران حاملگی است. این ماما افزود: این مایعات اضافی در بافت ها جمع شده و فشار هیدروستاتیک را بر روی اعصاب مچ دست، به خصوص عصب مدیان، می افزایند. این فشار سبب ایجاد حالتی شبیه به سندرم تونل کارپال می شود. وی ادامه داد: وقتی عصب تحت فشار قرار می گیرد، سیگنال های حسی مختل شده و مادر احساس گزگز، سوزن سوزن شدن یا بی حسی می کند. این ماما اخطار داد که مشکل با زایمان پایان نمی یابد و افزود: بسیاری از مادران پس از زایمان نیز گرفتار عود علائم می شوند.
منبع: laundrybox.ir