استرس همیشه بد نیست مقدار اندکی از آن چه طور از سلول های بدن محافظت می کند؟
به گزارش خشکشوئی آنلاین، وقتی از استرس حرف می زنیم، به طور معمول ذهنمان به فشارهای روانی می رود؛ اما سلول های بدن هم هر روز با نوع دیگری از استرس مواجه اند. نور فرابنفش خورشید، آلودگی هوا، الکل و حتی محصولات جانبی برخی داروها می توانند به سلول ها صدمه برسانند. با این وجود، دانشمندان دریافته اند که مقدار بسیار محدودی از برخی فشارها گاهی می تواند سیستم دفاعی سلول را فعال و آنرا برای رویارویی با صدمه های بعدی آماده تر کند.
به گزارش خشکشوئی آنلاین به نقل از خبر آنلاین، به این پدیده «هورمسیس» (Hormesis) گفته می شود؛ یعنی شرایطی که مقدار کم یک عامل استرس زا واکنش محافظتی بدن را تحریک می کند، در حالیکه مقدار زیاد همان عامل می تواند صدمه زا باشد.
سلول ها چه طور از خودشان دفاع می کنند؟
سلول های بدن سیستم های دفاعی مختلفی دارند که خطر را تشخیص می دهند و فعالیت ژن های محافظ را تغییر می دهند. یکی از شناخته شده ترین آنها پروتئینی به نام NRF۲ است که میتوان آنرا به یک «کلید دفاعی» تشبیه کرد. فعال شدن این پروتئین صدها ژن محافظ را تحت تأثیر قرار می دهد و به سلول در کاهش صدمه و دفع برخی مواد مضر کمک می نماید.
برخی سیستم های دیگر هم پروتئین های صدمه دیده را جمع آوری و بازیافت می کنند، به ترمیم DNA کمک می کنند یا برای صرفه جویی در انرژی، سرعت تقسیم سلولی را کم می کنند.
ورزش نمونه ای آشنا از همین اصل است. فشار موقت واردشده به عضلات و سپس استراحت و تکرار تمرین، بدن را مجبور به سازگاری می کند. بنابراین عضلات برای مواجهه با فشارهای بعدی آماده تر می شوند.
کلم بروکلی چه ارتباطی با دفاع سلولی دارد؟
پژوهشگران احتمال می دهند بخشی از ترکیبات موجود در گیاهان هم بتوانند واکنش های مشابهی ایجاد کنند. برای مثال، هنگام خرد کردن یا جویدن کلم بروکلی و سایر سبزیجات خانواده کلم، ماده ای به نام سولفورافان تولید می شود.
مطالعات آزمایشگاهی و حیوانی نشان داده اند سولفورافان می تواند NRF۲ را فعال کند. با این وجود، شواهد در رابطه با وقوع همین اثر در بدن انسان هنوز قطعی نیست. یک مرور علمی بر ۱۸ مطالعه انسانی به نتایج متفاوتی رسید و بعضی از این تحقیقات هم محدودیت های روش شناختی داشتند.
این نکته مهم می باشد، برای اینکه فواید میوه ها و سبزیجات را نمی توان تنها به «استرس دادن به سلول ها» نسبت داد. این مواد غذایی علاوه بر ترکیبات گیاهی مختلف، منابع مهم فیبر، ویتامین ها و مواد معدنی هم هستند.
«استرس مفید» مجوز صدمه زدن به بدن نیست
دانشمندان حال حتی درحال بررسی داروهایی هستند که بتوانند سیستم های دفاعی سلول را بشکل کنترل شده فعال کنند. یکی از نمونه ها داروی «اوماولوکسولون» است که NRF۲ را فعال می کند و برای درمان یک بیماری ارثی نادر عصبی به نام آتاکسی فریدریش مورد استفاده قرار گرفته است.
اما مفهوم هورمسیس یک برداشت خطرناک هم می تواند ایجاد کند: این که اگر مقدار اندکی استرس مفید می باشد، پس قرار گرفتن در معرض عوامل صدمه زا هم می تواند به نفع بدن باشد. چنین نتیجه ای درست نیست.
این یافته ها به هیچ وجه به معنای مفید بودن قرار گرفتن عمدی در معرض آلودگی هوا، اشعه فرابنفش، الکل یا سایر عوامل صدمه زا نیست. همین طور ثابت نمی کند مکمل هایی که با ادعای «فعال کردن NRF۲» فروخته می شوند برای افراد سالم مفید هستند.
نوع عامل استرس زا، شدت و مدت مواجهه تعیین می کند سلول سازگار شود یا صدمه ببیند. آن چه دانشمندان حال به دنبال آن هستند، شناخت دقیق همین مرز است؛ مرزی که شاید در آینده بتوان از آن برای طراحی درمان های تازه بهره برد.
منبع: theconversation
مترجم: الهه جعفرزاده
منبع: laundrybox.ir
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب